De zwarte zwaan: wees voorbereid op wat je niet zag aankomen.

Waar de struisvogel zijn kop in het zand steekt en liever geen keuzes maakt, confronteert de zwarte zwaan ons met iets anders: gebeurtenissen die we niet of nauwelijks zagen aankomen, maar die achteraf alles veranderen. De term is vooral bekend geworden door het gelijknamige boek van Nassim Nicholas Taleb. Eeuwenlang werd in Europa aangenomen dat alle zwanen wit waren, totdat men in Australië zwarte zwanen tegenkwam. Eén waarneming was genoeg om een diepgewortelde overtuiging onderuit te halen. In strategische context staat de zwarte zwaan voor een gebeurtenis die onwaarschijnlijk lijkt, grote impact heeft en achteraf vaak toch verklaarbaar wordt gemaakt: "eigenlijk hadden we dit kunnen zien aankomen."

Op alles voorbereid zijn kan niet. De vraag is dus niet hoe je je op alles voorbereidt, maar hoe je voorkomt dat je volledig wordt verrast. In dit artikel lees je welke zwarte zwanen strategisch de moeite waard zijn, hoe je je met 'wat als'-scenario's en playbooks weerbaar maakt, en waarom de ongemakkelijkste vraag vaak is of je écht met een zwarte zwaan te maken hebt — of met een structurele verandering waar je te lang niet naar hebt willen kijken.

Dit is deel twee van de blogserie Strategische Vogelgids: Vogeltaal in de boardroom van Jeroen Toet.

Wil je verder lezen? Download hieronder het volledige artikel.

---

Jeroen Toet is senior strateeg bij Jester Strategy en mede-auteur van het boek Scenarioplanning in de Praktijk. Al meer dan 10 jaar helpt hij organisaties in de private en publieke sector om toekomstvaste keuzes te maken met foresight-methoden, waaronder scenarioplanning.

Vragen over het artikel? Neem contact op met Jeroen: j.toet@jester.nl of 06 11 45 13 11.